CEBİRE BULONU VE SOMUNU

Ürün Özellikleri
Cebire bulonu ve somunu, ray ek yerlerinde kullanılan cebirelerin raylara sabitlenmesini sağlayan bağlantı elemanlarıdır. Yüksek mukavemetli çelikten üretilir, uzun ömürlü ve korozyona dayanıklı kaplamalarla desteklenir.

Cebire bulonu ve somunu genellikle aşağıdaki çelik kalite sınıflarından üretilir:

• Karbon Çeliği   C35, C45, 40Cr

• Alaşımlı Çelikler    20MnTiB, 35CrMo, 42CrMo

• Dövme Çelik (Forged Steel)   Raylı sistemlerde darbe dayanımı yüksek olduğu için tercih edilir.

 

Kullanım Alanları

• Demiryolu ray ek yerleri

• Tramvay ve metro hatları

• Yüksek hızlı tren hatları

• Endüstriyel raylı sistemler

 

Avantajlar

• Yüksek dayanıklılık

• Kolay montaj ve söküm

• Korozyon korumalı yüzey

• Farklı ray profillerine uygun üretim

 

Fonksiyon ve Rol

• Güçlü Bağlantı: Cebire + bulon + somun ile ray uçları birleştirilerek mekanik bir bağlantı sağlanır, bu da rayın geometrik stabilitesine katkı yapar.

• Sürekli Gerginlik: Rondela sayesinde bağlantı gergin tutulur; bu, zamanla gevşemeyi azaltır ve bakım ihtiyacını düşürebilir.

• Genleşme Toleransı: Ray metali sıcaklık değişimlerinde genleşip büzüldüğü için, doğru tasarlanmış cebire bağlantı sistemi genleşmeye tolerans verecek şekilde olmalıdır.

• İzolasyon (İhtiyaç Halinde): Bazı durumlarda “izoleli cebire” kullanılır (özellikle sinyalli hatlarda) — cebire, plastik izolatör ile raydan izole edilir.

 

Teknik Özellikler

• Malzeme: 8.8, 10.9, 12.9 kalite çelik

• Boyutlar: M16 – M27 arası ölçüler

• Standartlar: EN ISO 898-1, DIN normları

• Kaplama: Sıcak daldırma galvaniz veya elektro galvaniz

 

Geometrik Özellikler 

1.Baş Şekli

Cebire bulonlarında yaygın baş şekilleri:

• Kare başlı bulon (Square Head Bolt) → en yaygın

• Altıgen başlı bulon (Hex Head Bolt)

• Oval başlı / özel profil → özel ray profilleri için

 

2.Boy ve Çap Ölçüleri

Ray tipine göre bulon ölçüleri değişir.

En yaygın kullanılan ölçüler:

• Çap (Diameter):

  • M18, M20, M22, M24, M27

• Boy (Length):

  • 90 mm

  • 100 mm

  • 110 mm

  • 130 mm

  • 150 mm

 

Somun Özellikleri

Cebire somunlarının özellikleri:

• Altıgen somun (Hex nut) → standart

• Kare somun (Square nut) → bazı ray sistemlerinde

• Yüksek dayanımlı somun (High tensile nut)

• Flanşlı somun (Flanged nut) → gevşemeyi azaltır

Somun dayanım sınıfı civata ile aynı olmalıdır:

 

Çalışma Özellikleri

• Titreşime dayanıklı olmalı

• Rayın termal genleşmesine uyum sağlamalı

• Gevşeme karşıtı rondela ile kullanılmalı

• Delik toleranslarına uyumlu olmalı

• Darbelere ve yorulmaya dayanıklı olmalı

 

Çeşitler

A. Kullanım Alanına Göre Çeşitler

1. Standart Cebire Bulonu

2. Yüksek dayanımlı cebire bulonu (High tensile)

3. İzoleli cebire bulonu

   • İzoleli cebirelerde sinyal devreleri için kullanılır.

4. Yük hattı (Heavy Haul) bulonu

5. Hafif ray sistemleri için bulon (LRT, tramvay)

B. Üretim Şekline Göre

1. Sıcak dövme cebire bulonu → en güçlüsü

2. Soğuk dövme bulon

3. Makina işleme tipi

C. Baş Şekline Göre

1. Kare başlı

2. Altıgen başlı

3. Yuvarlak başlı (özel)

D. Kaplama Tipine Göre

1. Galvanizli

2. Siyah kaplama

3. Fosfatlı

4. DACROMET kaplama

 

Standartlar

Cebire bulonu ve somunu aşağıdaki standartlara uygun üretilir:

• TS 80 → civata ve somun standardı

• DIN 601 / DIN 6914 → yüksek mukavemetli bulon

• UIC 864-2 / UIC 864-3 → demiryolu bağlantı elemanları standardı

• EN 14399 → yüksek dayanımlı setler

• ISO 898-1 → mekanik özellikler

• TCDD teknik şartnameleri