Beton travers, yüksek dayanımlı beton ve ön gerilmeli çelik kullanılarak üretilen, demiryolu hatlarında rayları sabitlemek ve hat stabilitesini sağlamak amacıyla kullanılan uzun ömürlü travers tipidir. UIC 54–60 ray profilleriyle uyumlu olup SKL12, SKL14 ve Vossloh bağlantı sistemlerini destekler. Yüksek eksenel dayanımı, düşük bakım ihtiyacı ve ağır aks yüklerine uygun performansı ile modern demiryolu hatlarının standart çözümüdür.

 

BETON TRAVERS NEDİR?

Beton traversler, demiryolu hatlarında rayların doğru hat geometrisi, yük taşıma kapasitesi ve uzun ömürlü hat stabilitesi sağlamak için kullanılan, yüksek dayanımlı betonarme elemanlardır. Yüksek dinamik yükler altında performansını koruyabilen beton traversler, günümüz modern demiryolu hatlarında en yaygın kullanılan travers tipidir.

---

BETON TRAVERSİN ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ

• Yüksek Taşıma Kapasitesi

Ağır aks yükleri altında minimum deformasyon sağlar. Özellikle yük trenleri ve yüksek hızlı tren hatlarında tercih edilir.

• Uzun Ömür ve Minimum Bakım

Doğru malzeme ve üretim teknikleri sayesinde 40–50 yıla kadar kullanım ömrüne sahiptir. Ahşap traverslere göre minimum bakım gerektirir.

• Hat Stabilitesi

Ray bağlantı sistemleriyle (SKL12, SKL14, Vossloh, Pandrol vb.) tam uyumlu olup hat geometrisinin uzun süre korunmasını sağlar.

• Yangın, Nem ve Kimyasal Dayanımı

Betonarme yapısı sayesinde çevresel etkilerden daha az etkilenir.

• Ses ve Titreşim Sönümleme Performansı

Özel beton sınıfları ve elastomer altlıklarla daha düşük titreşim seviyesi sağlar.

---

BETON TRAVERS ÇEŞİTLERİ

1. Ön Gerilmeli Beton Traversler (Prestressed Concrete Sleepers – PCT)

• En yaygın kullanılan beton travers tipidir.

• Yüksek hızlı tren, konvansiyonel yük-hatları ve metro hatlarında kullanılır.

• Yüksek eksenel çekme dayanımı sağlar.

2. Blok Tipi Beton Traversler (B70, B91 vb.)

• Avrupa’da yaygın B70 standardı.

• İki blok birbirine çelik kirişle bağlanır.

• Tünel, kılavuz ray sistemi ve metro hatlarında sık görülür.

3. Monoblok (Tek Parça) Beton Traversler

• Türkiye’de TCDD hatlarında özellikle popülerdir.

• SKL12 / SKL14 bağlantı sistemleri ile kullanılır.

• Bakım ihtiyacı düşüktür.

4. Metro ve Tramvay Özel Traversleri

• Vibrasyon emici gömülü sistemlerle entegre edilebilir.

• Düşük gürültü performansı gerektiren şehir içi hatlarda kullanılır.

---

TEKNİK ÖZELLİKLER (GENEL)

Malzeme

• C45–C55 sınıfı yüksek dayanımlı beton

• Ön gerilme çeliği: 1570–1770 MPa sınıfı öngermeli teller

Boyutlar (TCDD & Avrupa standartları kapsamında tipik ölçüler):

• Uzunluk: 2.40 – 2.60 m

• Ağırlık: 260 – 300 kg

• Genişlik: 300 – 320 mm

• Yükseklik: 200 – 250 mm

Mekanik Performans

• Statik yük dayanımı: 180–250 kN

• Dinamik yük dayanımı: 150–200 kN

• Eğilme dayanımı: 45–55 kN·m

Ray Uyumluluğu

• UIC 54 – UIC 60 ray profilleri

• SKL12, SKL14, W14, Pandrol e-clip, Nabla vb. bağlantı sistemleri ile uyumlu

Bağlantı Donatıları

• Ankraj manşonları

• Elastomer pedler

• Ray klipsleri

• Ray altlıkları

---

KULLANIM ALANLARI

• Konvansiyonel demiryolu hatları

• Yük ve ağır aks yükü hatlar

• Yüksek hızlı tren hatları

• Metro / tramvay hatları

• Tüneller ve köprüler

• Bakım-onarım ve hat yenileme projeleri

---

Beton – Ahşap – Çelik Travers Karşılaştırma Tablosu
Özellik	Beton Travers	Ahşap Travers	Çelik Travers (Demir Travers)
Malzeme	Yüksek dayanımlı ön gerilmeli beton	Sert ağaç türleri (meşe, çam, kayın vb.)	Yapısal çelik (S235–S355)
Ömür	40–50 yıl	20–30 yıl (emprenye ile)	30–40 yıl (kaplama ile)
Ağırlık	260–300 kg	70–100 kg	50–80 kg
Dayanım	Çok yüksek	Orta	Yüksek
Esneklik	Düşük	Yüksek	Orta
Titreşim Sönümleme	Orta	Çok iyi	İyi (elastomer ile artırılır)
Bakım İhtiyacı	Çok düşük	Orta	Düşük
Montaj Kolaylığı	Orta (ağır olduğu için)	Kolay	Kolay
Ray Uyumluluğu	UIC 54 – UIC 60	UIC 54 – UIC 60	UIC 54 – UIC 60
Bağlantı Sistemleri	SKL12, SKL14, Vossloh	Nabla, Pandrol, KPO	Nabla, Pandrol, KPO
Kullanım Alanı	Yüksek hızlı tren, konvansiyonel hat	Makas bölgeleri, köprüler, bakım	Köprü hatları, ağır yük, endüstriyel hat
Korozyon / Çürüme Riskine Karşı Direnç	Çok yüksek	Emprenye ile artırılır	Kaplama ile yüksek
Yangın Direnci	Çok yüksek	Düşük	Orta
Fiyat / Maliyet	Orta	Orta–Yüksek	Orta
Geri Dönüşüm	Düşük	Orta	Çok yüksek
Avantajı	Uzun ömür + yüksek stabilite	Esneklik + titreşim sönümleme	Hafif + yüksek mukavemet
Dezavantajı	Ağır ve nakliyesi zor	Çürüme/çatlama riski	Korozyon riski (kaplama çözümü)