Ahşap travers, demiryolu hatlarında kullanılan, yüksek dayanımlı ağaç türlerinden üretilen ve mükemmel titreşim sönümleme özelliği sunan travers tipidir. UIC 54 ve UIC 60 ray profilleriyle uyumlu olan ahşap traversler, makas bölgeleri, köprü geçişleri ve bakım-onarım çalışmalarında yaygın olarak tercih edilir. Creosote veya CCA/CCB emprenye işlemleri sayesinde uzun ömürlü ve çevresel etkilere dayanıklı bir çözüm sunar.

 

AHŞAP TRAVERS NEDİR?

Ahşap traversler, demiryolu hatlarında rayların doğru konumlandırılması, yük dağılımı ve hat stabilitesinin sağlanması amacıyla kullanılan, yüksek dayanımlı ağaç türlerinden üretilen travers tipleridir. Yüzyılı aşkın süredir kullanılan ahşap traversler, özellikle bakım-onarım, makas bölgeleri ve titreşim sönümleme gerektiren hat kesimlerinde tercih edilmektedir.

---

AHŞAP TRAVERSİN ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ

• Yüksek Elastikiyet ve Titreşim Sönümleme

Ahşap doğal bir malzeme olduğundan, ray yüklerini esnek şekilde absorbe ederek daha dengeli bir yük aktarımı sağlar.

• Hafiflik ve Kolay Montaj

Beton traverslere kıyasla daha hafiftir; özellikle bakım-onarım çalışmalarında tercih edilir.

• Elektriksel İzolasyon

Ahşap doğal olarak elektrik iletmez; sinyalizasyon bölgelerinde avantaj sağlar.

• Ray Bağlantı Sistemleri ile Yüksek Uyumluluk

Nabla, Pandrol, KPO ve klasik civata-somun bağlantıları ile kullanılabilir.

• Gürültü Azaltma Performansı

Doğal lif yapısı sayesinde tekerlek–ray temasından kaynaklı titreşimi azaltır.

---

AHŞAP TRAVERS ÇEŞİTLERİ

1. Standart Demiryolu Ahşap Traversleri (TCDD – UIC Normları)

• Hat seviyesinde kullanılan klasik travers tipidir.

• Meşe, kayın, fıstık çamı gibi sert ağaç türlerinden üretilir.

2. Makas Traversleri (Switch & Crossing Timbers)

• Makas bölgelerinde daha uzun, geniş kesitli ve yüksek dayanımlı modellerdir.

• Projeye özel boylarda üretilir.

3. Köprü Traversleri

• Köprülerde yüksek dayanım ve esneklik gerektiren noktalarda kullanılır.

• Suya ve neme karşı özel emprenye işlemi uygulanır.

4. Lojistik – Endüstriyel Hat Traversleri

• Liman hatları, vinç yolları, endüstriyel iç hatlar gibi özel uygulamalarda kullanılır.

---

TEKNİK ÖZELLİKLER (GENEL)

Malzeme

• Meşe, Kayın, Çam (Fıstık çamı, Sarı çam), Göknar

• Yoğunluk: 550 – 900 kg/m³

• Nem oranı: %18 – %25 (standart kullanım)

Boyutlar (TCDD ve UIC standartlarına göre)

• Uzunluk: 2.60 m – 2.80 m

• Genişlik: 240 – 260 mm

• Yükseklik: 150 – 180 mm

• Makas traverslerinde uzunluk: 3.00 – 5.50 m (projeye göre)

Bağlantı Uygunluğu

• UIC 54 – UIC 60 ray profilleri

• Nabla bağlantı sistemi

• Pandrol e-clip bağlantı sistemi

• KPO ve civatalı klasik sistemler

Yüzey İşlem / Emprenye

• CCA (Chromated Copper Arsenate)

• CCB (Chrome-Copper-Boron)

• Creosote yağ impregnasyonu (en yaygın yöntem)

• Emprenye derinliği: 6–10 mm

• Koruma süresi: 20–30 yıl

Performans Özellikleri

• Basınç dayanımı: 35–60 MPa

• Eğilme dayanımı: 70–100 MPa

• Dinamik darbe dayanımı yüksek

• Su ve rutubet direnci emprenye ile artırılır

---

KULLANIM ALANLARI

• Konvansiyonel demiryolu hatları

• Bakım-onarım çalışmaları

• Makas bölgeleri

• Köprü ve viyadük üstü uygulamalar

• Liman ve endüstriyel hatlar

• Tramvay ve hafif raylı sistemler

• Gürültü azaltma gerektiren hat kesimleri

---

Beton – Ahşap – Çelik Travers Karşılaştırma Tablosu
Özellik	Beton Travers	Ahşap Travers	Çelik Travers (Demir Travers)
Malzeme	Yüksek dayanımlı ön gerilmeli beton	Sert ağaç türleri (meşe, çam, kayın vb.)	Yapısal çelik (S235–S355)
Ömür	40–50 yıl	20–30 yıl (emprenye ile)	30–40 yıl (kaplama ile)
Ağırlık	260–300 kg	70–100 kg	50–80 kg
Dayanım	Çok yüksek	Orta	Yüksek
Esneklik	Düşük	Yüksek	Orta
Titreşim Sönümleme	Orta	Çok iyi	İyi (elastomer ile artırılır)
Bakım İhtiyacı	Çok düşük	Orta	Düşük
Montaj Kolaylığı	Orta (ağır olduğu için)	Kolay	Kolay
Ray Uyumluluğu	UIC 54 – UIC 60	UIC 54 – UIC 60	UIC 54 – UIC 60
Bağlantı Sistemleri	SKL12, SKL14, Vossloh	Nabla, Pandrol, KPO	Nabla, Pandrol, KPO
Kullanım Alanı	Yüksek hızlı tren, konvansiyonel hat	Makas bölgeleri, köprüler, bakım	Köprü hatları, ağır yük, endüstriyel hat
Korozyon / Çürüme Riskine Karşı Direnç	Çok yüksek	Emprenye ile artırılır	Kaplama ile yüksek
Yangın Direnci	Çok yüksek	Düşük	Orta
Fiyat / Maliyet	Orta	Orta–Yüksek	Orta
Geri Dönüşüm	Düşük	Orta	Çok yüksek
Avantajı	Uzun ömür + yüksek stabilite	Esneklik + titreşim sönümleme	Hafif + yüksek mukavemet
Dezavantajı	Ağır ve nakliyesi zor	Çürüme/çatlama riski	Korozyon riski (kaplama çözümü)