S SERİSİ AMERİKAN NORMLU VİNÇ RAYLARI

Demiryollarında kullanım için özel olarak geliştirilmiş, dikey dayanıklığı yüksek, yatay dayanıklığı ise düşük raylardır.

Bu tip rayların yan yatmaması için zeminle olan bağlantısı önemlidir. Yan taraflardan gelen kuvvetlere karşı hassastır. İnce kısım (E) boyun kalınlığı ise en zayıf olduğu nokta olarak kabul edilmektedir.

Korozif ortamlarda boyun kısmı eriyen, bu kısımlarda çökme – yamulma yapan raylar, söz konusu rayların korozif ortamlara uygun olmadığını gösterir.  S serisi ve diğer tip rayların zemine bağlantıları krapolarla sağlanır. Bu tiplerdeki raylar zemine kaynatılmaz.

 

Rayın Kimyasal Bileşimleri ve Ray Sertleştirmeleri

Ray çeliğinin bileşiminde demirden başka karbon, silis, manganez, fosfor ve kükürt bulunur. Bunlardan karbon, silis ve manganezin belli miktarlarda bulunması, rayı daha mukavemetli hâle getirmesi açısından faydalıdır. Fosfor ve kükürt ise çelik bünyesinden tamamen çıkarılamayan zararlı elementlerdir.

Ø Karbon; çeliğin mukavemetini artırır ancak malzemenin daha gevrek olmasına neden olur. Ray çeliği içindeki karbon miktarı on binde 40-60 arasında olmalıdır.

Ø Silis: çeliğin oksidasyonunu zorlaştıran bir element olup ayrıca malzemenin daha akıcı, yoğun ve ince zerreli, homojen olmasına neden olur. Ray çeliği içindeki silis miktarı on binde 35-50 arasında olmalıdır.

Ø Manganez; çeliği sert ve mukavemetli yapar. Ray çeliği içindeki manganez miktarı karbonun 2-3 katı, on binde 80-210 arasında olmalıdır.

Ø Fosfor; çeliğin daha sert olmasını sağlamasına rağmen elastikiyetin azalmasında karbondan daha çok etkilidir. Bu nedenle ray çeliği içindeki fosfor miktarı on binde 3-8’den fazla olmamalıdır.

Ø Kükürt; ray çeliğinin içinde kükürt bulunması istenmez. Ancak tamamen çıkarılmasındaki zorluklar nedeniyle on binde 6’ya kadarı kabul edilir.

 

Mantar kısmı sertleştirilen raylar on binde 78 oranında karbon ve on binde 90 oranında manganez içermektedir. Rayların mantar kısmı elektrik veya gaz kullanılarak 1050 C dereceye kadar ısıtılır ve daha sonra sıcaklık saniyede 3-4 0C derece oranında azaltılarak 500 0C dereceye düşürülür. Bu şekilde sertlik oranı 280 BHN’den 360 BHN (Brinell sertlik sayısı) değerine yükseltilir. Sertlik değerleri 300-400 BHN arasında değişir. Bu sayede rayda derin bir sertleşme elde edilir. Ray uçlarında ve mantarında bu şekilde yapılan sertleştirmeler genellikle 14 mm ile 40 mm arasında bir derinlik bölgesi elde edilir.

 

AVRUPA NORMU DIN 536 SICAK HADDELENMİŞ KREYN RAYLARI
Section	Boyut mm	G (Birim ağırlık) kg/m	H: (Yükseklik) mm	bl : (Başlık genişliği) mm	b2: (Taban genişliği) mm	s: (Gövde kalınlığı) mm
S	10	10,00	74	34	54	8
S	14	14,00	80	38	70	9
S	18	18,30	93	43	82	10
S	20	19,80	100	44	82	10
S	24	24,43	115	53	90	10
S	30	30,03	108	60	108	12
S	33	33,47	134	58	105	11
S	41	41,24	138	67	125	12
S	46	46,00	143	64	133	12
S	49	49 ,43	149	67	125	14
S	54	54,77	159	70	140	16
S	60	61,21	172	72	150	16,5

 

RAY KALİTE TABLOSU

KİMYASAL ÖZELLİKLER

MEKANİK ÖZELLİKLER

Standart

Kalite (Grade)

C

Si

Mn

P

S

Cr

Al

V

H2

Rm

Elongation

BHN Hardness

(ppm)

(MPa)

(%)

Orta eksende

UIC 860-O

700

0.40/0.60

0.05/0.35

0.80/1.25

≤ 0.050

≤ 0.050

680/830

≥ 14

900A

0.60/0.80

0.10/0.50

0.80/1.30

≤ 0.040

≤ 0.040

880/1030

≥10

900B

0.55/0.75

0.10/0.50

1.30/1.70

≤ 0.040

≤ 0.050

880/1030

≥10

EN 13674-1

R200

600.40/0.60

0.15/0.58

0.70/1.20

≤ 0.035

0.008/0.035

≤0.15

≤0.004

≤0.03

≤3.0

≤680

≥14.2

200/240

R220

0.50/0.60

0.20/0.60

1.00/1.25

≤ 0.025

0.008/0.025

≤0.15

≤0.004

≤0.03

≤3.0

≤770

≥12

220/260

R260

0.62/0.80

0.15/0.58

0.70/1.20

≤ 0.025

0.008/0.025

≤0.15

≤0.004

≤0.03

≤2.5

≤880

≥10

260/300

R260Mn

0.55/0.75

0.15/0.60

1.30/1.70

≤ 0.025

0.008/0.025

≤0.15

≤0.004

≤0.03

≤2.5

≤880

≥10

260/300

R350HT

0.72/0.80

0.15/0.58

0.70/1.20

≤ 0.020

≤0.025

≤0.15

≤0.004

≤0.03

≤2.5

≤1175

≥9

350/390

R370CrHT

0.70/0.82

0.40/1.00

0.70/1.10

≤ 0.020

≤0.020

0.40/0.60

≤0.004

≤0.03

≤1.5

≤1280

≥9

370/410

EN 13674-2

R260Cr

0.40/0.60

0.20/0.45

1.20/1.60

≤ 0.025

≤0.025

0.40/0.60

≤0.004

≤0.06

≤2.5

≤880

≥10

260/300

IRS

880

0.60/0.80

0.10/0.50

0.80/1.30

≤ 0.030

≤0.030

-

≤0.015

≤1.6

≤880

≥10

≥260

1080HH

0.60/0.80

0.10/0.50

0.80/1.30

≤ 0.030

≤0.030

-

≤0.015

≤1.6

≤1080

≥10

340/390